هزینه اجاره ابرنفتکشها (VLCC) در مسیرهای بین خاورمیانه و آسیا برای نخستین بار از مرز ۱.۲ میلیون دلار در روز عبور کرد و نگرانیهای زیادی را در بازار جهانی نفت ایجاد کرده است. این افزایش سرسامآور که به دلیل کمبود شدید نفتکشهای بسیار بزرگ و تغییر مسیر طولانیتر کشتیها به وجود آمده، بر بازارهای نفت جهانی تأثیر عمیقی گذاشته است.
به گزارش رهام خبر، کاهش در دسترس بودن کشتیهای نفتکش بزرگ به دنبال تغییر مسیرهای حملونقل و افزایش مسافتهای دریایی، فشار مضاعفی بر هزینههای حملونقل وارد کرده است. شرکت کارگزاری دریایی «پریمار» تأیید کرده که نرخ حملونقل بین خاورمیانه و چین برای نفتکشهایی که ظرفیت حمل حدود دو میلیون بشکه نفت را دارند، از اواخر اوت ۲۰۲۶ بیش از دو برابر شده است. علاوه بر این، هزینه حمل نفت از برزیل به چین نیز طی هفته گذشته حدود یکسوم افزایش یافته است.
آمریتا سن، بنیانگذار موسسه Energy Aspects، اعلام کرده که هزینه حمل نفت خام به آسیا اکنون به ۱۵۰ دلار در هر بشکه نزدیک شده است. این افزایش عمدتاً ناشی از نیاز پالایشگاهها به تأمین نفت خام از منابع دورتر است که به دلیل تغییرات در مسیرهای حملونقل رخ داده است. همچنین، بسته شدن احتمالی تنگه هرمز توسط ایران، که یکی از مهمترین شاهراههای نفتی جهان به شمار میآید، این شرایط را تشدید کرده است. طبق برآوردها، حدود ۶۰ کشتی از طریق این تنگه عبور میکنند و در حال حاضر نزدیک به ۱۵ درصد از ناوگان جهانی نفتکشها در سواحل عمان منتظر بارگیری هستند.
افزایش هزینههای حملونقل نفت منجر به کاهش تولید در برخی پالایشگاهها شده است، چرا که حاشیه سود آنها تحت تأثیر این هزینههای سنگین کاهش یافته است. این در حالی است که قیمت سوختهای تصفیهشده نیز به سطوح بیسابقهای رسیده است؛ بهعنوان مثال، قیمت هر بشکه گازوئیل در سنگاپور اکنون حدود ۱۸۰ دلار و در ایالات متحده و اروپا بیش از ۲۰۰ دلار است.
طبق اظهارات تام رید، رئیس تحلیل بازار نفت در آژانس قیمتگذاری انرژی آرگوس، هزینههای حملونقل اکنون به یک عامل کلیدی در تعیین قیمت نفت خام تبدیل شدهاند و حدود یک پنجم هزینه تحویل نفت به پالایشگاهها را تشکیل میدهند. مری میلتون، تحلیلگر ارشد نفتکش در شرکت «پریمار» نیز تأکید کرده که حملونقل بین ۲۰ تا ۴۰ درصد از هزینههای تحویل نفت خام را شامل میشود و فشار زیادی بر حاشیه سود پالایشگاهها وارد میکند.
افزایش بیسابقه هزینههای حملونقل نفت نه تنها تأثیرات اقتصادی قابلتوجهی بر پالایشگاهها و مصرفکنندگان جهانی دارد، بلکه پیچیدگیهای جدیدی را به بازار انرژی و تجارت نفت اضافه کرده است.
