در حالی که قیمت گوجه‌فرنگی و پیاز در برخی خرده‌فروشی‌ها به ترتیب به ۱۳۳ و ۱۴۵ هزار تومان رسیده است، فاصله قابل‌توجهی میان نرخ‌های اعلام‌شده در میادین و قیمت‌های بازار مشاهده می‌شود. این وضعیت در شرایطی رخ داده که صادرات این دو محصول به‌صورت «مجاز مشروط» از سوی سازمان توسعه تجارت ایران اعلام شده است، اما جزئیات شروط و سازوکارهای اجرایی این تصمیم هنوز به‌صورت شفاف ارائه نشده است.
به گزارش رهام خبر، طبق نرخنامه رسمی، قیمت هر کیلوگرم گوجه‌فرنگی گلخانه‌ای و بوته‌رس به ترتیب ۵۷ هزار تومان و قیمت پیاز سفید و زرد نیز ۶۲ هزار تومان تعیین شده است. اما در بازار، قیمت گوجه‌فرنگی بسته به کیفیت و محل عرضه بین ۸۵ تا ۱۳۳ هزار تومان متغیر بوده و قیمت پیاز نیز در بازه ۸۹ تا ۱۴۵ هزار تومان قرار دارد؛ اختلافی که در برخی موارد به بیش از دو برابر نرخ رسمی می‌رسد. این افزایش قیمت، علاوه بر فشار بر مصرف‌کنندگان خانوار، نگرانی‌هایی را برای صنایع تبدیلی نیز ایجاد کرده است.
مسعود بختیاری، رئیس سندیکای صنایع کنسرو کشور، پیش‌تر از کاهش شدید عرضه گوجه‌فرنگی مورد نیاز کارخانه‌های تولید رب خبر داده بود. او اعلام کرد که سطح زیر کشت این محصول در سال جاری به‌شدت کاهش یافته و قیمت مواد اولیه صنایع تبدیلی افزایش قابل‌توجهی داشته است. این شرایط، همراه با صدور مجوز صادرات حتی به‌صورت مشروط، می‌تواند رقابت میان بازار داخلی، صنایع تبدیلی و صادرکنندگان را تشدید کند و فشار بر عرضه داخلی را افزایش دهد.
بر اساس نامه‌ای که سازمان توسعه تجارت ایران به دفتر صادرات گمرک ارسال کرده، صادرات گوجه‌فرنگی زراعی و پیاز با رعایت ضوابط مشخصی بلامانع اعلام شده است. با این حال، در این نامه توضیحاتی درباره جزئیات شروط، سقف صادرات و زمان‌بندی آن ارائه نشده است. این فقدان شفافیت موجب شده پرسش‌هایی درباره نحوه کنترل بازار داخلی و جلوگیری از افزایش شدید قیمت‌ها مطرح شود.
عوامل مختلفی از جمله کاهش سطح زیر کشت، هزینه‌های تولید، واسطه‌گری، افت عرضه و هزینه حمل‌ونقل در افزایش قیمت این محصولات نقش دارند. با این وجود، ادامه صادرات بدون مدیریت صحیح و شفافیت لازم می‌تواند موجب روند صعودی بیشتر قیمت‌ها در بازار داخلی شود و مصرف‌کنندگان و صنایع تبدیلی را تحت فشار قرار دهد.
