در پی جنگ علیه ایران و تشدید درگیریها در منطقه خاورمیانه، ذخایر جهانی نفت از زمان آغاز بحران تا اواسط سپتامبر، ۵۰۷ میلیون بشکه کاهش یافته است. این کاهش شدید بهدلیل اختلالات گسترده در جریان صادرات نفت از منطقه خلیج فارس، بسته شدن مسیرهای اصلی مانند تنگه هرمز و افت تولید کشورهای حاشیه این منطقه رخ داده است. این شرایط باعث شده قیمت جهانی نفت بار دیگر روندی صعودی به خود بگیرد.
به گزارش رهام خبر، در ماههای اخیر، بازار نفت جهانی شاهد کاهش شدید عرضه و افزایش قیمتها بوده است. در ابتدا، آزادسازی ذخایر اضطراری توسط آژانس بینالمللی انرژی و استفاده از مسیرهای جایگزین برای صادرات نفت، توانست بخشی از کمبود عرضه را جبران کند. اما با ادامه درگیریها و حملات به زیرساختهای نفتی، شرایط بهمراتب پیچیدهتر شده است. جریان نفت عبوری از تنگه هرمز در ماه اوت تنها به ۷.۶ میلیون بشکه در روز رسید که این رقم، ۱۳.۱ میلیون بشکه کمتر از سطح پیش از جنگ بوده و کاهش تجمعی صادرات از این آبراه به حدود ۲.۸ میلیارد بشکه رسیده است.
در این میان، کشورهای منطقه تلاش کردند با استفاده از مسیرهای جایگزین، بخشی از کاهش عرضه را جبران کنند. صادرات نفت از بنادر ینبع عربستان و فجیره امارات در برخی ماهها افزایش یافت، اما حملات نظامی و اختلالات بیشتر، روند صادرات از این مسیرها را نیز محدود کرد. افزایش تولید نفت توسط کشورهایی مانند آمریکا، برزیل، قزاقستان و ونزوئلا نیز تا حدودی کسری عرضه جهانی را کاهش داده، اما نتوانسته بهطور کامل بحران ایجادشده را حل کند.
از سوی دیگر، کاهش تقاضای جهانی نفت نیز بهعنوان یک عامل تعدیلکننده وارد عمل شده است. برآوردها نشان میدهد تقاضای جهانی نفت طی شش ماه گذشته بهطور میانگین ۵.۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. چین بهعنوان بزرگترین مصرفکننده نفت، بیشترین کاهش تقاضا را تجربه کرده و واردات نفت خام این کشور از طریق دریا به پایینترین سطح خود در سالهای اخیر رسیده است. علاوه بر چین، سایر کشورهای آسیایی و خاورمیانه نیز کاهش چشمگیری در مصرف نفت و فرآوردههای نفتی داشتهاند.
با این حال، ذخایر جهانی نفت همچنان با نرخ بیسابقهای کاهش مییابد. کاهش ۵۰۷ میلیون بشکهای ذخایر نفت جهانی، شامل آزادسازی بیش از ۳۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی بوده است. همچنین، چین بهعنوان یکی از بزرگترین ذخیرهکنندگان نفت، سهم بزرگی در کاهش ذخایر داشته است. آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده است که ادامه این روند میتواند پیامدهای جدی برای بازارهای جهانی نفت به همراه داشته باشد، مگر آنکه مسیرهای اصلی صادرات، بهویژه تنگه هرمز، بهطور کامل بازگشایی شوند.
جمعبندی این شرایط نشان میدهد که بحران در منطقه خاورمیانه بهطور مستقیم بازارهای جهانی نفت را تحت تأثیر قرار داده و کاهش ذخایر حائل، ضرورت اقدام سریع برای رفع محدودیتهای صادراتی و بازگشت تعادل به عرضه و تقاضا را بیش از پیش برجسته کرده است.


