در حالی که بازار جهانی فرآوردههای نفتی با کمبود عرضه و افزایش قیمتها دستوپنجه نرم میکند، توافق جدید میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا، و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، برای تسهیل صادرات گازوئیل روسیه بار دیگر توجهها را به سمت تأثیر این همکاری بر قیمت سوخت در آمریکا و سایر بازارهای جهانی جلب کرده است. قیمت گازوئیل در آمریکا به حدود ۶.۲ دلار بهازای هر گالن رسیده است؛ رقمی که نسبت به قبل از جنگ اوکراین، افزایش قابلتوجهی را نشان میدهد و نگرانیها درباره اثربخشی این توافق را افزایش داده است.
به گزارش رهام خبر، این توافق از سوی ترامپ در تاریخ ۹ اکتبر اعلام شد و وزارت خزانهداری آمریکا نیز مجوزی صادر کرد که بر اساس آن برخی محمولههای گازوئیل روسیه تا آوریل ۲۰۲۷ از تحریمها معاف خواهند شد. طبق اعلام ترامپ، روسیه در مرحله اول ۳۰۰ هزار تن گازوئیل عرضه خواهد کرد و در ماه نوامبر نیز ۵۰۰ هزار تن دیگر به این میزان اضافه میشود. در ادامه، امکان عرضه سه میلیون تن دیگر نیز مطرح شده است؛ اما تحلیلگران معتقدند حجم عرضه وعدهدادهشده در مقایسه با کسری روزانه بازار جهانی، اثر محدودی خواهد داشت.
بر اساس برآوردها، بازار جهانی گازوئیل روزانه با کسری حدود ۲ میلیون بشکه روبهرو است؛ رقمی که ناشی از دو عامل اصلی شامل اختلال در تنگه هرمز و آسیب به زیرساختهای پالایشی روسیه است. حملات اوکراین به پالایشگاههای روسیه و افزایش نیاز داخلی این کشور نیز مزید بر علت شده و صادرات گازوئیل روسیه را به پایینترین سطح در بیش از یک دهه اخیر رسانده است. دادههای منتشرشده نشان میدهد صادرات دریایی گازوئیل روسیه در سپتامبر به حدود ۱۴۴ هزار بشکه در روز کاهش یافته؛ رقمی که نسبت به ماههای گذشته نیز افت قابلتوجهی را نشان میدهد.
در کنار این چالشها، تحلیلگران به عوامل دیگری اشاره میکنند که میتواند اثر توافق نفتی روسیه و آمریکا بر کاهش قیمت گازوئیل را محدود کند. اولاً، حجم عرضه جدید در برابر کسری بازار بسیار کوچک است و تنها بخش اندکی از کمبود موجود را پوشش میدهد. ثانیاً، محمولههای جدید ممکن است جایگزین صادرات قبلی روسیه شوند و تغییر مقصد آنها لزوماً به معنای افزایش خالص عرضه جهانی نیست. ثالثاً، اجرای این توافق با چالشهای عملیاتی و سیاسی مواجه است؛ بهویژه در شرایطی که سیاستهای تحریمی آمریکا علیه روسیه همچنان پابرجاست.
با وجود اعلام این توافق، قیمت گازوئیل در آمریکا همچنان در سطح بالایی باقی مانده است. کاهش قیمت عمدهفروشی پس از اعلام توافق بهصورت محدود رخ داده؛ اما تأثیر آن بر قیمت مصرفکننده در جایگاههای سوخت، به عوامل دیگری از جمله هزینه حملونقل، موجودی انبارها و شرایط بازار داخلی بستگی دارد. به همین دلیل، کارشناسان معتقدند که بازگشت قیمت گازوئیل به سطح پیش از بحران، تنها با افزایش پایدار و واقعی عرضه امکانپذیر خواهد بود.
در مجموع، توافق ترامپ و پوتین گامی در جهت کاهش فشار بر بازار جهانی گازوئیل است؛ اما به دلیل محدودیت حجم عرضه، مشکلات زیرساختی روسیه و اختلالات موجود در مسیرهای تجارت انرژی، نمیتوان انتظار داشت که این توافق بهتنهایی بحران موجود را حل کند. اثرگذاری واقعی این همکاری به میزان عرضه خالصی که در عمل به بازار جهانی اضافه میشود و تأثیر آن بر قیمتهای عمدهفروشی و مصرفکننده بستگی دارد.




