گروهی از پژوهشگران مرکز اخترفیزیک هاروارد و اسمیتسونین به همراه دانشگاه اورگن موفق به شناسایی نخستین سیگنال رادیویی مستقیم از یک سیاره خارج از منظومه شمسی شدند. این کشف مهم که میتواند فصل جدیدی در مطالعات نجومی بگشاید، نشاندهنده فورانهای رادیویی ناشی از شفقهای قطبی در این سیاره فراخورشیدی است.
به گزارش رهام خبر، تاکنون سیگنالهای رادیویی کشفشده در منظومههای دارای سیاره، بهطور قطعی به خود سیارهها نسبت داده نشده بودند و امکان داشت منبع این سیگنالها ستارههای میزبان باشند. اما در این پژوهش جدید، محققان موفق شدند سیگنالهای رادیویی را که بهطور مستقیم از یک سیاره فراخورشیدی سرچشمه میگیرد، شناسایی کنند. این سیگنالها نتیجه برهمکنش ذرات باردار با میدان مغناطیسی و جو سیاره بوده و شفقهای قطبی ایجاد کردهاند.
شفقهای قطبی در زمین نیز وجود دارند و بهصورت نورهای رنگارنگ در نواحی قطبی دیده میشوند. اما این نخستین بار است که چنین پدیدهای بهطور قطعی در سیارهای خارج از منظومه شمسی ثبت شده است. پژوهشگران در مقاله خود توضیح دادهاند که این فورانهای رادیویی سریع، تکرارشونده و با قطبش دایرهای بسیار شدید بودهاند و در محدوده فرکانسهای ۰٫۸۵ تا ۳٫۵ گیگاهرتز انتشار یافتهاند.
این پژوهش با استفاده از آرایه رادیوتلسکوپی میرکت در آفریقای جنوبی انجام شده است. اخترشناسان در چهار نوبت جداگانه طی سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، ستاره بتا پیکتوریس را که در فاصله ۶۳٫۴ سال نوری از زمین قرار دارد، مورد بررسی قرار دادند. این ستاره میزبان سه سیاره شناختهشده به نامهای بتا پیکتوریس b، بتا پیکتوریس c و بتا پیکتوریس d است. رصدهای انجامشده نشان داد فورانهای رادیویی تکرارشونده از این سیستم، ویژگیهای کلاسیک شفقهای قطبی را دارند.
این کشف نه تنها به شناخت بهتر از میدانهای مغناطیسی و ویژگیهای جوی سیارههای فراخورشیدی کمک میکند، بلکه میتواند راهگشای تحقیقات گستردهتر درباره امکان وجود حیات در خارج از زمین باشد.




