طرح جدید شناسه‌دار کردن کارت‌های سوخت آزاد جایگاه‌ها، تغییرات قابل‌توجهی در نحوه سوخت‌گیری خودروها ایجاد کرده و به زودی رمز ۱۱۱۱ کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها با فرآیند احراز هویت بانکی و پرداخت کارمزد ۱۰۰۰ تومانی جایگزین خواهد شد. این طرح که به صورت آزمایشی در شهر تهران آغاز شده، به گفته مسئولان، در مدت سه ماه آینده به طور کامل در سراسر کشور اجرایی خواهد شد.
به گزارش رهام خبر، این طرح به دنبال ایجاد شفافیت در نحوه استفاده از کارت‌های سوخت آزاد و کاهش سوءاستفاده‌هایی است که طی سال‌های گذشته از این کارت‌ها صورت گرفته است. پیش‌تر کارت‌های سوخت جایگاه‌داران به عنوان ابزاری اضطراری برای مواقع خاص مثل فراموشی یا مفقود شدن کارت شخصی تعریف شده بودند، اما آمارها نشان می‌دهد که سهم استفاده از این کارت‌ها در شهریور ماه امسال به حدود ۴۰ درصد کل مصرف بنزین رسیده است؛ رقمی که به‌وضوح از انحراف کارکرد اصلی این کارت‌ها حکایت دارد.
در شیوه جدید، رانندگان به جای استفاده از رمز عمومی ۱۱۱۱، ابتدا باید کارت بانکی خود را به دستگاه کارتخوان متصل به سامانه مانا بکشند. در این فرآیند، احراز هویت بر اساس کد ملی انجام شده و مبلغ ۱۰۰۰ تومان به عنوان کارمزد کسر می‌شود. سپس رمز یک‌بارمصرفی روی رسید پرداختی درج شده که تنها با وارد کردن این رمز، امکان فعال‌سازی نازل و سوخت‌گیری فراهم خواهد شد. این روش، کنترل مستقیم کارت‌های سوخت را از جایگاه‌داران به سامانه مرکزی منتقل می‌کند و امکان نظارت دقیق بر مصرف سوخت فراهم می‌شود.
یکی از اهداف اصلی این طرح، کاهش قاچاق داخلی بنزین و جلوگیری از انحراف مصرف به کاربری‌های صنعتی غیرمجاز است. تخمین‌ها نشان می‌دهد که روزانه حدود ۴ تا ۵ میلیون لیتر بنزین یارانه‌ای از طریق کارت‌های بدون هویت به بازارهای سیاه داخلی و صنایع منتقل می‌شود. این در حالی است که شناسه‌دار کردن کارت‌های آزاد می‌تواند تا ۵۰ درصد از این انحراف را کاهش دهد و به مدیریت بهتر منابع انرژی کشور کمک کند.
از دیگر ویژگی‌های این طرح، اتصال سوابق پلاک و مالکیت خودرو به کد ملی سرپرست خانوار است. در صورتی که کد ملی فرد فاقد وسیله نقلیه ثبت‌شده باشد، سیستم اجازه سوخت‌گیری با کارت آزاد را صادر نخواهد کرد. این شفافیت داده‌ای، علاوه بر ایجاد نظارت دقیق بر رفتار مصرفی خانوارها، بستر مناسبی برای اجرای سیاست‌های عدالت‌محور در توزیع انرژی فراهم می‌آورد.
با اجرای این طرح، دولت اهداف دوگانه‌ای را دنبال می‌کند: از یک سو، جمع‌آوری داده‌های دقیق از مصارف انرژی خانوارها در راستای سیاست‌گذاری‌های آینده، و از سوی دیگر، کاهش سوءاستفاده از کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها و تشویق مردم به استفاده از کارت‌های سوخت شخصی.
در نهایت، کارشناسان معتقدند که ترکیب ابزارهای قیمتی و غیرقیمتی، همچون طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های سوخت، می‌تواند اثربخشی بیشتری در مدیریت مصرف انرژی کشور داشته باشد. ارزیابی دقیق نتایج این طرح در آینده، تعیین‌کننده موفقیت یا ناکامی آن در دستیابی به اهداف اعلام‌شده خواهد بود.
برچسب‌ها: کارت سوخت، شناسه‌دار کردن کارت سوخت، احراز هویت بانکی، کارمزد سوخت، قاچاق بنزین، سامانه مانا
