بازار جهانی نفت در هفته منتهی به ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶، یکی از پرتنشترین دورههای خود را تجربه کرد؛ دورهای که در آن مجموعهای از عوامل ژئوپلیتیک و تغییرات ساختاری در مصرف سوخت، تأثیرات قابل توجهی بر قیمت نفت برجای گذاشتند. تشدید درگیریهای نظامی در اطراف تنگه هرمز، حملات به نفتکشها و اختلال در مسیرهای صادراتی موجب شد قیمت نفت به محدوده بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه بازگردد. در همین حال، تحولات مصرف سوخت در چین و کاهش تقاضای گازوئیل به واسطه استفاده روزافزون از فناوریهای جایگزین، چشمانداز بازار نفت را پیچیدهتر کرد.
به گزارش رهام خبر، میانگین قیمت نفت خام برنت در هفته مذکور به ۱۰۱ دلار و ۶۷ سنت رسید که نسبت به هفته قبل ۷.۵۸ درصد افزایش نشان داد. شاخص دبلیو تی آی نیز با رشد ۸.۹۶ درصدی به ۹۸ دلار و ۲ سنت رسید. همچنین، میانگین قیمت سبد نفتی اوپک به ۱۱۰ دلار و ۴۶ سنت افزایش یافت که رشد قابل توجه ۱۴.۶۴ درصدی را ثبت کرد. این افزایش قیمتها ناشی از نگرانیهای امنیتی پیرامون تنگه هرمز و حملات به زیرساختهای نفتی عربستان سعودی، از جمله پالایشگاه جیزان و خطوط لوله انتقال نفت شرق ـ غرب این کشور بود که امنیت انتقال نفت را به شدت تحت تأثیر قرار داد.
از سوی دیگر، دادهها نشان میدهند ذخایر نفت خام تجاری آمریکا با کاهش ۳۹۰ هزار بشکهای به ۴۲۴ میلیون و ۱۰۰ هزار بشکه رسیده است؛ در حالی که ذخیرهسازی فرآوردههای میانتقطیر افزایش قابل توجهی داشته است. این وضعیت ذخایر نفتی آمریکا، به همراه حجم پایین ذخیرهسازی راهبردی نفت، آسیبپذیری بازار را در برابر شوکهای عرضه افزایش داده است.
در سمت تقاضا، چین با تغییرات ساختاری در الگوی مصرف سوخت، نقش مهمی در تحولات بازار ایفا کرد. فناوریهای جایگزین، از جمله خودروهای برقی و کامیونهای مجهز به گاز طبیعی مایع شده (الانجی)، حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه در روز از تقاضای سوخت جادهای این کشور کاستهاند. این کاهش، نهتنها ناشی از شوکهای قیمتی، بلکه حاصل تغییرات بلندمدت در فناوری حملونقل است. به همین دلیل، حتی در صورت کاهش قیمت نفت، بخش قابل توجهی از تقاضای ازدسترفته ممکن است بازنگردد.
این تغییرات، بهویژه در بخش حملونقل سنگین چین، نشاندهنده کاهش مصرف گازوئیل است، در حالی که فعالیت حملونقل جادهای در این کشور همچنان رشد دارد. این روند، پیامد گسترش استفاده از کامیونهای برقی و الانجی بوده و میتواند در آینده تقاضای جهانی نفت را به شکلی پایدار تحت فشار قرار دهد.
در مجموع، بازار نفت در مقطع کنونی میان دو نیروی متضاد قرار دارد: فشارهای ژئوپلیتیک و ریسکهای امنیتی در کوتاهمدت باعث افزایش قیمتها شدهاند، اما تحولات فناوری و تغییر الگوی مصرف در بلندمدت، ظرفیت رشد تقاضا را محدود کردهاند. این دوگانگی، چشمانداز بازار نفت را برای ماههای آینده پیچیدهتر و غیرقابلپیشبینیتر میسازد.




