تازهترین دادههای مربوط به ذخایر آب سطحی کشور نشان میدهد که علیرغم بهبود نسبی حجم آب موجود در سدها نسبت به سال گذشته، ۵۵ درصد از ظرفیت ذخیرهسازی مخازن سدهای کشور همچنان خالی است. این وضعیت زنگ خطری جدی برای مدیریت منابع آبی در شرایط خشکسالی محسوب میشود.
به گزارش رهام خبر، بر اساس آمار موجود تا تاریخ ۱۹ مهر ماه و در آغاز سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، ورودی آب به مخازن سدهای کشور به ۰.۸۲ میلیارد متر مکعب رسیده است. این رقم نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته ۶۲ درصد افزایش داشته، اما هنوز یک درصد کمتر از میانگین ۱۰ ساله است. حجم آب موجود در سدها نیز به ۲۳ میلیارد و ۳۱۰ میلیون متر مکعب رسیده که نسبت به سال گذشته ۳۰ درصد بیشتر و نسبت به متوسط بلندمدت ۴ درصد افزایش نشان میدهد.
با این وجود، خالی بودن بیش از نیمی از ظرفیت سدها همچنان چالش بزرگی برای مدیریت منابع آبی کشور به شمار میرود. در استانهای تهران و البرز، وضعیت سدهای مهمی مانند لار، طالقان، لتیان و ماملو بهویژه در مقایسه با میانگین ۱۰ ساله، نگرانکننده است. به عنوان مثال، سد لار تنها ۴ درصد پرشدگی دارد و ۹۶ درصد ظرفیت آن خالی است. همچنین، سدهای طالقان، لتیان و ماملو به ترتیب ۳۳ درصد، ۳۸ درصد و ۷۴ درصد کمتر از میانگین ۱۰ ساله ظرفیت دارند.
علاوه بر این، بررسی وضعیت بارشها نشان میدهد که ارتفاع کل ریزشهای جوی کشور تا این تاریخ تنها ۴.۲ میلیمتر بوده است. اگرچه این میزان بارش نسبت به سال گذشته افزایش داشته، اما همچنان فاصله قابل توجهی با میانگین بلندمدت دارد. در این میان، شش استان از جمله فارس، سیستان و بلوچستان، کهگیلویه و بویراحمد، بوشهر، یزد و خراسان جنوبی هیچ بارشی دریافت نکردهاند و در شرایط بحرانی به سر میبرند. این موضوع فشار مضاعفی بر منابع زیرزمینی این استانها وارد خواهد کرد.
در سال آبی جاری، پیشبینی وقوع پدیده النینو نیز به عنوان یک عامل تأثیرگذار مطرح شده است. این پدیده میتواند بهطور همزمان موجب افزایش بارش در برخی مناطق و افزایش دما در دیگر نقاط کشور شود. برآوردها نشان میدهد که احتمال افزایش بارش در مناطق غربی و جنوبغربی کشور وجود دارد. استانهایی نظیر ایلام، خوزستان، کردستان، کرمانشاه، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، آذربایجان غربی، فارس، لرستان و بوشهر از جمله مناطقی هستند که احتمال بارشهای بیشتری برای آنها پیشبینی شده است.
در شرایطی که کشور طی پنج سال گذشته خشکسالی پیاپی را تجربه کرده و فشار بر منابع آب زیرزمینی بهطور قابلتوجهی افزایش یافته است، برنامهریزی دقیق برای تأمین آب شرب، کشاورزی و صنعت در ماههای پیش رو امری ضروری به نظر میرسد. اگرچه افزایش نسبی ذخایر سدها نسبت به سال گذشته امیدوارکننده است، اما خالی بودن ۵۵ درصد ظرفیت مخازن نشان میدهد که بحران آب هنوز پابرجاست و نیازمند توجه ویژه مسئولان و سیاستگذاران است.




