کمتر از چند دهه پیش، پزشکان در بسیاری از موارد ترجیح میدادند تشخیص بیماریهای جدی مانند سرطان را از بیماران خود پنهان کنند. این رویکرد که در نیمه نخست قرن بیستم رایج بود، بر این باور استوار بود که اطلاع از بیماری ممکن است آسیب روانی جدی به بیمار وارد کند و روحیه او را برای مبارزه با بیماری تضعیف کند. اما با گذشت زمان و تغییر نگرش در پزشکی، شفافیت و اطلاعرسانی به بیماران به یکی از اصول اساسی در تعامل میان پزشک و بیمار تبدیل شده است.
به گزارش رهام خبر، در سال ۱۹۶۱، پژوهشی توسط دونالد اوکن، پزشک و پژوهشگر آمریکایی، نشان داد که حدود ۹۰ درصد پزشکان ترجیح میدادند از اطلاع دادن تشخیص سرطان به بیماران خودداری کنند. این پزشکان معتقد بودند که شنیدن چنین خبری میتواند باعث ناامیدی، افسردگی یا حتی عدم تمایل بیمار به ادامه درمان شود. در آن زمان، پنهانکاری بهعنوان بخشی از رابطه پزشک و بیمار تلقی میشد و بعضاً در اصول اخلاقی پزشکی نیز توصیه به خودداری از بیان پیشبینیهای ناامیدکننده وجود داشت. همچنین، پزشکان برای اجتناب از استفاده از واژههایی مانند «سرطان»، از اصطلاحات مبهمتری نظیر «توده» یا «رشد غیرطبیعی» استفاده میکردند.
اما از دهه ۱۹۶۰ به بعد، تغییرات بنیادینی در این رویکرد ایجاد شد. پیشرفت در درمانهای سرطان و افزایش آگاهی عمومی نسبت به حقوق فردی، استقلال بیمار و مفهوم «رضایت آگاهانه» باعث شد پزشکان به شفافیت در اطلاعرسانی روی آورند. در این دیدگاه جدید، بیمار بهعنوان یک شریک در فرآیند درمان تلقی میشود و حق دارد از وضعیت سلامتی خود آگاه باشد تا بتواند تصمیمات آگاهانهای درباره آینده و درمان خود بگیرد.
در سال ۱۹۷۹، مطالعهای مشابه پژوهش اوکن نشان داد که از میان ۲۶۴ پزشک شرکتکننده، ۹۷ درصد ترجیح میدهند تشخیص سرطان را به بیمار اطلاع دهند. این تغییر نشاندهنده تحول اساسی در نگرش پزشکان نسبت به نقش بیمار در فرآیند درمان است. دیگر این باور که «پزشک بهتر میداند» جای خود را به همکاری و تعامل میان پزشک و بیمار داده است.
با این حال، مسئله نحوه بیان تشخیصهای دشوار پزشکی همچنان چالشبرانگیز است. امروزه آموزش به پزشکان نه تنها بر اهمیت اطلاعرسانی به بیماران تأکید دارد، بلکه به آنها میآموزد چگونه با همدلی، دقت و توجه به شرایط روحی بیمار، خبرهای حساس را منتقل کنند. این تغییر رویکرد نشان میدهد که پیشرفت در پزشکی تنها به فناوری و داروهای جدید محدود نمیشود، بلکه تغییر در نوع نگاه به بیمار و پذیرش حق او برای آگاهی و تصمیمگیری، بخشی مهم از این پیشرفت است.
