رشد قابل‌توجه نرخ دلار حواله در مرکز مبادله ارز ایران به یکی از چالش‌های مهم اقتصادی کشور تبدیل شده است. نرخ این ارز در معاملات روز چهارشنبه، ۲۲ مهر ماه، با افزایش بیش از ۵۰۰ تومان از مرز ۱۸۰ هزار تومان عبور کرد و به رقم دقیق ۱۸۰ هزار و ۵۵۶ تومان و ۹ ریال رسید. این روند افزایشی که از ۹ مهر تاکنون بیش از ۵ هزار و ۸۰۰ تومان رشد داشته، نگرانی‌های گسترده‌ای درباره تأثیر آن بر قیمت کالاهای اساسی و مواد اولیه وارداتی به همراه داشته است.
به گزارش رهام خبر، افزایش نرخ دلار حواله تنها محدود به بازار رسمی نیست، بلکه تأثیر مستقیم آن بر هزینه تأمین مواد اولیه، قطعات و کالاهای وارداتی، فشار مضاعفی را بر تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان وارد می‌کند. این وضعیت، سیاست‌گذار اقتصادی را با چالش مدیریت تبعات تورمی و جلوگیری از انتقال فشار ارزی به بخش‌های مختلف اقتصاد مواجه کرده است.
عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، پیش‌تر اعلام کرده بود که میانگین معاملات روزانه در مرکز مبادله ارز حدود ۱۹۵ میلیون دلار است و تأکید کرده بود که عرضه ارز همچنان ادامه دارد. وی همچنین تعدیل نرخ حواله متناسب با تورم و انتظارات تورمی را به‌عنوان عوامل اصلی تغییرات نرخ ارز معرفی کرده است. با این حال، این پرسش همچنان بی‌پاسخ مانده است که چرا با وجود حجم قابل‌توجه معاملات روزانه، نرخ حواله دلار به‌صورت مداوم در حال افزایش است.
برای پاسخ به این سؤال، لازم است اطلاعات دقیق‌تری درباره میزان ارز تخصیص‌یافته به متقاضیان، تعداد درخواست‌های تأمین‌نشده و زمان انتظار برای دریافت ارز منتشر شود. این داده‌ها می‌توانند مشخص کنند که آیا افزایش نرخ ارز ناشی از کمبود عرضه مؤثر است یا بخشی از سیاست تعدیل تدریجی نرخ ارز محسوب می‌شود. در هر دو حالت، بانک مرکزی باید برنامه‌های خود را برای مدیریت این روند به‌صورت شفاف اعلام کند.
نگرانی اصلی حال حاضر، افزایش قیمت کالاهای وارداتی و تأثیر آن بر تولید داخلی است. بسیاری از تولیدکنندگان برای تأمین مواد اولیه و قطعات به ارز وابسته‌اند و افزایش نرخ حواله دلار می‌تواند هزینه تولید را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد. از سوی دیگر، این روند می‌تواند انتظارات تورمی را در بازار تقویت کند و فعالان اقتصادی را به جلو انداختن خریدهای خود یا افزایش قیمت محصولاتشان سوق دهد.
بانک مرکزی برای مدیریت این چالش، نیازمند اقدامات فوری و شفاف است. انتشار اطلاعات دقیق درباره وضعیت عرضه و تقاضا، رسیدگی به درخواست‌های معوق و رفع موانع تخصیص ارز، و همچنین توضیح روشن درباره سیاست تعدیل نرخ حواله از جمله اقداماتی است که می‌تواند به کاهش فشار بر بازار و جلوگیری از تشدید انتظارات تورمی کمک کند.
در نهایت، افزایش نرخ حواله دلار به ۱۸۰ هزار تومان، آزمونی برای سیاست‌های ارزی کشور محسوب می‌شود. بانک مرکزی باید نه‌تنها دلایل این رشد را به‌وضوح توضیح دهد، بلکه مسیر قابل‌پیش‌بینی و مدیریت‌شده‌ای برای تعدیل نرخ ارز ارائه کند تا هزینه‌های ناشی از این تغییرات به‌صورت ناگهانی به تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان منتقل نشود.
