رکوردشکنی قیمت گازوئیل در بازارهای جهانی؛ اروپا و آمریکا در معرض بحران عرضه
در پی تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی و کاهش صادرات گازوئیل توسط تولیدکنندگان عمده جهان، قیمت این سوخت حیاتی در بازارهای جهانی به بالاترین سطح خود رسیده است. اختلال در عرضه گازوئیل از سوی کشورهایی نظیر روسیه، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، در کنار جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و درگیریهای نظامی میان روسیه و اوکراین، فشار زیادی بر بازار جهانی وارد کرده است. این شرایط بسیاری از کشورها را با گزینههای محدودی برای مدیریت بحران روبهرو ساخته است.
به گزارش رهام خبر، بازارهای اروپا هفته گذشته شاهد افزایش چشمگیر قیمت گازوئیل بودند؛ بهطوریکه قیمتها نسبت به اوایل سال ۲۰۲۶ بیش از دو برابر شدهاند. اختلال در عرضه از دریای سرخ، بهعنوان یکی از مهمترین مراکز بارگیری گازوئیل عربستان سعودی، یکی از دلایل اصلی این افزایش قیمت است. همچنین، پالایشگاههای نفت در مناطق درگیر جنگ آسیب دیدهاند و پالایشگاههای سایر نقاط جهان برای جبران کمبود عرضه با حداکثر ظرفیت در حال فعالیت هستند. آژانس بینالمللی انرژی نیز اعلام کرده است که بسیاری از پالایشگاههای جهانی به دلیل کمبود عرضه، در حال حاضر با ظرفیت کامل کار میکنند؛ موضوعی که میتواند در ماههای آینده بر شدت بحران بیافزاید.
دادههای منتشرشده از سوی شرکت ردیابی کشتی کپلر نشان میدهد که میانگین صادرات گازوئیل تولیدکنندگان خاورمیانه از ماه مارس تا اوت سال جاری میلادی، نسبت به مدت مشابه سال قبل، با ۵۰ درصد کاهش به ۸۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است. این کاهش صادرات، بازار اروپا را که در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۱ درصد از واردات گازوئیل خود را از خاورمیانه تأمین میکرد، تحت فشار قرار داده است. جورج شاو، تحلیلگر شرکت کپلر، هشدار داده است که هرگونه اختلال بیشتر در عرضه از دریای سرخ میتواند فشار بیشتری بر بازار جهانی گازوئیل وارد کند.
در روسیه نیز حملههای پهپادی اوکراین به پالایشگاههای نفت این کشور سبب کاهش تولید و ممنوعیت صادرات گازوئیل از ماه ژوئیه شده است. روسیه که دومین صادرکننده بزرگ گازوئیل جهان پس از آمریکا محسوب میشود، پیش از اعمال این ممنوعیت، مقادیر قابلتوجهی گازوئیل به ترکیه و برزیل صادر میکرد. اکنون این کشورها به دنبال منابع جایگزین برای تأمین نیاز خود هستند. از سوی دیگر، ذخیرهسازی گازوئیل اروپا در قطبهای اصلی پالایش و ذخیرهسازی مانند آمستردام-روتردام-آنتورپ به پایینترین سطح خود در سال جاری رسیده است.
در آمریکا نیز میانگین قیمت خردهفروشی گازوئیل برای نخستین بار از ۶ دلار برای هر گالن فراتر رفته است. باوجود فعالیت پالایشگاههای آمریکا با حداکثر ظرفیت، ذخایر گازوئیل این کشور همچنان پایینتر از سطح معمول برای این فصل است. ذخیرهسازی گازوئیل آمریکا هفته گذشته با حدود ۶۰۰ هزار بشکه افزایش به ۹۶ میلیون و ۹۷۰ هزار بشکه رسید، اما همچنان ۱۵ درصد کمتر از میانگین پنج سال گذشته است.
در بازار آسیا نیز قیمت گازوئیل همچنان در حال افزایش است. اختلال در عرضه از سوی تولیدکنندگان خاورمیانه و روسیه به همراه کاهش صادرات چین، سبب شده است قیمت گازوئیل در این منطقه به بالاترین سطح خود نزدیک شود. محمولههای صادراتی گازوئیل چین از آوریل تا ژوئن امسال به دلیل سیاستهای دولت برای محدود کردن صادرات فرآوردههای نفتی، ۲۶ درصد کاهش یافته بود. با این حال، صادرات این کشور در ماه اوت بهبود یافت و به ۳۲۰ هزار بشکه در روز رسید؛ اما این اقدام باعث کاهش ذخایر داخلی چین شده است.