کشف ردپای یکمتری تیرکس بالغ پس از ۶۶ میلیون سال در داکوتای شمالی
یک معلم علوم از ایالت داکوتای شمالی در ایالات متحده موفق به کشفی چشمگیر شده است؛ ردپاهای غولپیکر یک تیرانوسوروس رکس (تیرکس) بالغ که قدمتی ۶۶ میلیون ساله دارند. این کشف ارزشمند، نخستین مسیر پیوسته از ردپای این دایناسور عظیمالجثه را به نمایش میگذارد و اطلاعات مهمی درباره سرعت و نحوه حرکت این گونه بینظیر ارائه میدهد.
به گزارش رهام خبر، این ردپاها که در گلولای منطقهای از داکوتای شمالی باقی مانده بودند، بهتازگی به یکی از نادرترین شواهد مستقیم درباره حرکت تیرکس تبدیل شدهاند. ردپاها توسط کنت ام. هاپس، معلم علوم دبیرستان نورثگلن در کلرادو و داوطلب موزه طبیعت و علوم دنور، کشف شدند. این کشف در سال ۲۰۲۵ و در زمینهای فدرال اطراف مارمارث در داکوتای شمالی انجام شد، جایی که او حین کاوش متوجه آثار غیرمعمول روی سنگها شد. بررسیهای دقیقتر نشان داد که این آثار، مجموعهای از ردپاهای سهانگشتی و بزرگ متعلق به یک دایناسور هستند.
ردپاها در سازند هل کریک، منطقهای معروف به فسیلهای دوره کرتاسه، واقع شدهاند. این مسیر حدود ۷ متر طول دارد و شامل چهار ردپای بزرگ سهانگشتی است. هر ردپا نزدیک به یک متر طول و در برخی نقاط تا ۸۰ سانتیمتر عرض دارد. فاصله میان گامها نیز تقریباً ۴ متر بوده است، به این معنا که تیرکس با هر قدم حدود ۴ متر حرکت میکرده است. پژوهشگران با بررسی این ابعاد تخمین زدهاند که ارتفاع لگن این دایناسور بالغ حدود ۴ متر بوده است.
مطالعات نشان میدهد که این دایناسور با سرعتی معادل ۵٫۴ تا ۷٫۲ کیلومتر بر ساعت حرکت میکرده است. این سرعت بیشتر به یک راهرفتن سریع شباهت دارد تا دویدن، و با میانگین سرعت پیادهروی انسان قابل مقایسه است. از آنجایی که ردپاها قالب دقیقی از پای جانور نیستند و ممکن است در اثر تغییرات رسوبی تغییر شکل داده باشند، پژوهشگران برای شناسایی گونه دقیق دایناسور، از شواهد دیگری نظیر اندازه، ساختار سهانگشتی، قدمت و محل کشف استفاده کردهاند. این شواهد قویترین احتمال را به تعلق این ردپاها به یک تیرکس بالغ میدهند، هرچند هنوز نمیتوان با قطعیت ۱۰۰ درصد آن را تأیید کرد.
اهمیت این کشف در این است که برای نخستین بار مجموعهای از گامهای متوالی تیرکس بالغ بهطور کامل حفظ شده است. پیشتر تنها دو ردپای جداگانه از این گونه در مونتانا و نیومکزیکو کشف شده بودند. شرایط زمینشناسی منطقه، شامل ترکیب ماسهسنگ و تجمع مواد معدنی، نقش مهمی در حفظ این آثار ایفا کرده است. پژوهشگران با استفاده از اسکن سهبعدی با وضوح بالا و مدلسازی فیزیکی، مستندسازی دقیقی از این ردپاها انجام دادهاند.
برنامهریزی شده است که سه ردپای این مسیر در سال ۲۰۲۶ با هلیکوپتر به موزه طبیعت و علوم دنور منتقل شوند تا هم از نابودی احتمالی آنها جلوگیری شود و هم فرصت بیشتری برای مطالعه فراهم شود. این کشف نهتنها اطلاعات جدیدی درباره رفتار و حرکت تیرکس ارائه میدهد، بلکه به درک دقیقتری از زیستشناسی این دایناسور در واپسین روزهای حیاتش پیش از انقراض بزرگ کرتاسه کمک میکند.
### برچسبها: تیرکس، داکوتای شمالی، دیرینهشناسی، سازند هل کریک، دوران کرتاسه, ردپای دایناسورها
